Γονείς και έφηβοι

http://oramazois.blogspot.gr 

Γράφει Αναγνώστης

Σίγουρα πολλοί γονείς ξαφνιάζονται παρατηρώντας ότι το αγόρι τους παρουσιάζει ξαφνικά μια επιθετική στάση απέναντι τους. Απορούν  βλέποντας την κόρη τους να ξεχνιέται ώρες στο δωμάτιο της, κοιτάζοντας το ταβάνι ή κλαίγοντας «χωρίς λόγο».

Ο λόγος υπάρχει και λέγεται εφηβεία!

Η αλήθεια είναι πως τα έξι με εφτά αυτά χρόνια μετάβασης από την ξένοιαστη παιδική ηλικία και την ανωριμότητα στον ώριμο και υπεύθυνο κόσμο των μεγάλων, είναι γεμάτα ένταση, εκρήξεις μικρές και μεγάλες επαναστάσεις. Ωστόσο, η περίοδος, αυτή δεν πρέπει να βρίσκει τους γονείς τρομοκρατημένους και αμήχανους, αφού με την κατάλληλη προσέγγιση μπορεί τα εφηβικά χρόνια να κυλήσουν ομαλά και ν’ αναπτυχθούν αρμονικές και ουσιαστικές σχέσεις.

 Συχνά, οι έφηβοι χαρακτηρίζονται επιθετικοί, κυκλοθυμικοί έως αδιάφοροι και απαθείς. Στην πραγματικότητα, αν γνωρίσουμε τις αλλαγές που υφίστανται στο σώμα και τον ψυχικό τους κόσμο, θα δούμε την κατάσταση με περισσότερη κατανόηση.

 Οι σωματικές και βιολογικές αλλαγές ξεκινούν - κατά μέσο όρο - στην ηλικία των δώδεκα για τα κορίτσια και των δεκατεσσάρων  για τ' αγόρια. 

Οι αλλαγές αυτές οφείλονται στην επενέργεια των ορμονών. Το σώμα σταδιακά αναπτύσσεται, ο τρόπος σκέψης διαφοροποιείται, η ψυχολογία αλλάζει. Στη θέα του κορμιού του που αρχίζει να σχηματίζεται, ο έφηβος (κυρίως τα κορίτσια) αισθάνεται αμηχανία και ντροπή. Γίνεται αδέξιος στις κινήσεις και αυτό τον αποδιοργανώνει. Έρχεται  να προστεθεί η σεξουαλική διέγερση, γεγονός που τον γεμίζει σπορά και συστολή.

 Οι συνέπειες όμως των ορμονικών αλλαγών δεν σταματούν εδώ. Το σημαντικότερο κομμάτι είναι σι ψυχολογικές επιδράσεις. Τα νεαρά άτομα καλούνται να κερδίσουν ένα μεγάλο στοίχημα, τη διαμόρφωση της προσωπικής τους ταυτότητας. Μέσα σ' αυτή τη διαδικασία το παιδί μπορεί να παρουσιάσει από μια έντονη ναρκισσιστική συμπεριφορά έως και εχθρότητα ή υποτίμηση του ίδιου του εαυτού του. Είναι ακόμη πιθανό, να του δημιουργηθεί άγχος και υπερευαισθησία, αν υπάρξει ασυμφωνία ανάμεσα σ’ αυτό που βλέπει (ή νομίζει) ότι είναι και σ’ αυτό που θα ήθελε να είναι.

 Παλεύοντας μ' αυτή την εσωτερική έκρηξη, παράλληλα τα νέα άτομα αναπτύσσουν και μια κριτική ματιά για όσα συμβαίνουν γύρω τους, στο οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Μπροστά στη συνειδητοποίηση ότι ο κόσμος μας δεν είναι όμορφα αγγελικά πλασμένος, η όλη σύγχυση και ο θυμός επιτείνονται και το αίσθημα μοναξιάς διογκώνεται. 

Κάπου, εδώ λοιπόν, δημιουργούνται τα δύο «μέτωπα» : Από τη μία οι έφηβοι οι οποίοι θα πρέπει να μάθουν να διαχειρίζονται τα νέα δεδομένα της ζωής τους και από την άλλη η οικογένεια που πρέπει ν' αντιμετωπίσει την τάση των παιδιών για ανεξαρτητοποίηση. 

Από τη μεριά τους οι γονείς, οφείλουν να οπλιστούν με κατανόηση, υπομονή, να λάβουν σωστή ενημέρωση και να εισάγουν στην καθημερινότητα της οικογένειας τη γόνιμη συζήτηση, αποφεύγοντας τον διδακτισμό και το λεγόμενο κήρυγμα. 

Σημαντική παράμετρος επίσης είναι, να διατηρούνται οι ρόλοι γονέα - παιδιού ευδιάκριτοι. Ο γονιός είναι ο καθηγητής, ο προστάτης ο συμβουλάτορας ίσως ακόμα και ο φίλος του παιδιού του, δεν μπορεί όμως να γίνει ο κολλητός του! Είναι αυτός που θα πλησιάσει τον έφηβο, θ' ανταμείψει τη σωστή συμπεριφορά του και θα επικρίνει το λάθος.

 Τέλος, την επόμενη φορά που θα βιαστούμε να χαρακτηρίσουμε το νεαρό δίπλα μας ως εγωκεντρικό, ας έχουμε στο μυαλό μας ότι: «Ο καπετάνιος ταξιδεύοντας σε ήρεμη θάλασσα θαυμάζει την ομορφιά γύρω του. Όταν όμως έρθει η φουρτούνα ασχολείται μόνο με το καράβι του, φροντίζοντας να το σώσει από την ξαφνική καταιγίδα, ώστε να συνεχίσει υγιής τα υπόλοιπα ταξίδια της ζωής του...».