Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2012

Ζητείται επειγόντως πυροσβέστης για την ιταλική θρυαλλίδα


Ιστορική μνήμη. Αυτό το κάτι που λείπει στις μέρες μας, μας υπηρέτησε σοφά στο παρελθόν, χωρίς μάλιστα να ζητά ανταλλάγματα. Κι όμως, εμείς ξεχνούμε ότι, τρία χρόνια μετά από την κατάρρευση της Wall Street (1929), περί το 1932, ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση που οδήγησε στη χρεοκοπία πολλών μεγάλων βιομηχανικών κρατών (sovereign default) σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Μια κρίση που ομοιάζει σε πολλά με την τωρινή, μια κρίση που μέσα σε ένα χρόνο ανέδειξε ένα τέρας σαν τον Χίτλερ στην Καγκελαρία του Βερολίνου και μέσα σε επτά χρόνια οδήγησε σε ακόμη έναν Παγκόσμιο πόλεμο. Ογδόντα χρόνια μετά, η παγκόσμια οικονομία έχει δημιουργήσει κάποιες δικλίδες ασφαλείας και μηχανισμούς που αμβλύνουν τέτοιες παρεκτροπές, ειδικά όταν πρόκειται για κρίσεις επιπέδου Αργεντινής ή Ελλάδας. Εντούτοις, η Ιταλία για την ευρωζώνη αποτελεί μια θρυαλλίδα που δεν πρέπει με κανένα τρόπο να αναφλεγεί. Δεν πρέπει καν να αφεθεί στην τύχη της. Γιατί η Ευρώπη είναι ακόμη ευάλωτη στο λαϊκισμό που νόμιζε πως έχει ξορκίσει...

Γεγονός είναι πάντως ότι, μέσα στο καλοκαίρι και το φθινόπωρο, οι αγορές ήταν κατευναστικές με την Ιταλία. Όμως, μετά από τις τελευταίες εξελίξεις άρχισαν ξανά να αποστασιοποιούνται από τη Ρώμη αναζωπυρώνοντας τον κίνδυνο ανάφλεξης. Τώρα, οι αγορές εκφράζουν ξανά ανησυχίες και αμφιβολίες για την πολιτική σταθερότητα της Ευρώπης καθώς για ακόμη μια φορά το πολιτικό σύστημα αποδεικνύεται κατώτερο των περιστάσεων. Και η Γηραιά ήπειρος που υπερθερμαίνεται, ψάχνει να βρει τον ιταλό πυροσβέστη. 


Ο πυροσβέστης
Τα νέα από τη Ρώμη σήμερα λένε ότι, ο Μάριο Μόντι είναι πολύ κοντά στο να κατέβει υποψήφιος στις επερχόμενες ιταλικές εκλογές. Ο Ιταλός πρωθυπουργός εξέφρασε, σε δηλώσεις του δημοσιεύονται στη Repubblica, την ανησυχία του για την Ιταλία αλλά και την πεποίθησή του πως έπραξε σωστά, αφήνοντας επίσης ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα για τις επόμενες κινήσεις του.
«Το μέλλον μου στην πολιτική; Προς το παρόν, δεν ξέρω» είπε ο κ. Μόντι. «Είμαι πεπεισμένος πως έκανα το σωστό» εξήγησε σχετικά με τις πρόσφατες κινήσεις του, «αλλά φυσικά ανησυχώ, όχι για εμένα, αλλά για αυτό που βλέπω». Το φάντασμα του Μπερλουσκόνι αναστάτωσε τα σχέδια του Μόντι και το κόμμα του Λαού της Ελευθερίας, αποστασιοποιώντας τη θέση του από αυτόν, σταμάτησε το έργο του, προσωρινά τουλάχιστον. Γιατί, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες που έρχονται από τη γειτονική χώρα, ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός, που ανέλαβε τα ηνία της Ιταλίας το Νοέμβριο του 2011, βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στο να θέσει υποψηφιότητα στις προσεχείς εκλογές, κάτι πάνω στο οποίο εργαζόταν εδώ και εβδομάδες ένα ευρύ κεντρώο μέτωπο.


Το φαβορί
Ο ηγέτης της Κεντροαριστεράς και υποψήφιος για την πρωθυπουργία Πιερλουίτζι Μπερσάνι επισήμανε από την πλευρά του πως η ανακοίνωση της πρόθεσης Μόντι για άμεση παραίτηση δείχνει μεγάλη αξιοπρέπεια. Φυσικό είναι. Τα ιταλικά μέσα μεταδίδουν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα (Pd) του Μπερσάνι, προηγείται με 16 έως 20 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του Λαού της Ελευθερίας, που με τη σειρά του υπολείπεται δημοσκοπικά και του αντισυστημικού Μπέμπε Γκρίλο που έχει σημειώσει θεαματική άνοδο τους τελευταίους μήνες επωφελούμενος από την αντίδραση των ψηφοφόρων στη λιτότητα και στα παραδοσιακά κόμματα. Ο Μπερσάνι είναι το φαβορί, αλλά θα είναι ο εκλεκτός; 


Το μανιασμένο αουτσάιντερ
Για το Σίλβιο Μπερλουσκόνι πάλι, η επιστροφή στην προεκλογική κούρσα, ακόμη και με το ρίσκο της διάσπασης τη κεντροδεξιάς, αποτελεί μονόδρομο, γιατί είναι με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο από τους ιταλούς δικαστές. Αν και ο ίδιος τονίζει ότι επιστρέφει με αίσθημα ευθύνης προς τη χώρα, η πρώτη εντύπωση είναι ότι επιστρέφει με μάλλον εκδικητικές διαθέσεις. Απόδειξη, η αντεπίθεση που έκανε σήμερα, μετά τις επικρίσεις που δέχθηκε από ευρωπαίους ηγέτες με αφορμή την επιστροφή του. Δίνοντας το στίγμα της προεκλογικής εκστρατείας που θα ακολουθήσει, ο Καβαλιέρε κατηγόρησε τον Πρωθυπουργό Μάριο Μόντι ότι εφαρμόζει πολιτικές που υπαγορεύονται από την Ανγκελα Μέρκελ και έχουν οδηγήσει την Ιταλία «σε χειρότερη κατάσταση» από την εποχή που ήταν ο ίδιος στην ηγεσία της χώρας. Ο Μπερλουσκόνι μάλιστα επικαλέστηκε το (κακό) παράδειγμα της Ελλάδας στην προσπάθειά του να υποβαθμίσει τη συμβολή του τεχνοκράτη Μόντι στη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών της Ιταλίας: «Και τι μας νοιάζει το σπρεντ; Είναι μια απάτη, μια εφεύρεση! Οι απαιτήσεις της Μέρκελ έφεραν την Ελλάδα στο όριο του εμφυλίου» είπε χαρακτηριστικά ο Καβαλιέρε.

Τα απειλητικά σπρεντ

Την ίδια ώρα, όμως, ήρθαν τα πάνω – κάτω στην ιταλική οικονομία. Το κόστος δανεισμού της ιταλικής κυβέρνησης αυξήθηκε ενώ o χρηματιστηριακός δείκτης έπεσε απότομα τη Δευτέρα μετά την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού της χώρας ότι θα παραιτηθεί. Πιο ειδικά, ο ιταλικός δείκτης μετοχών MIB έπεσε σχεδόν κατά 4 και επλήγησαν εκ νέου οι τράπεζες. Το ασφάλιστρο κινδύνου της χώρας ανέβηκε κατά 25 μονάδες βάσης στις 348 μονάδες. Η απόδοση των δεκαετών ιταλικών ομολόγων στην δευτερογενή αγορά αυξήθηκε επίσης από 4,52% την Παρασκευή στο 4,7%.


Παγωνιά σε όλη την Ευρώπη
Η αναγγελία της πρόθεσης άμεσης παραίτησης από το Μόντι δεν ταρακούνησε μόνο την Ιταλία αλλά και όλες τις οικονομίες της ευρωζώνης, ιδίως τις πιο ευάλωτες, αφού δημιούργησε ανησυχίες και έσπειρε αμφιβολίες για την πολιτική σταθερότητα της Ευρώπης. Η Ισπανία πάγωσε. Ο Υπουργός Οικονομικών της, Λουίς ντε Γκίντος ανέφερε ότι η πολιτική αβεβαιότητα στην Ιταλία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά και τη δική του χώρα. Εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι μάλλον είχε δίκιο αφού και το ισπανικό ασφάλιστρο κινδύνου ανέβηκε. Όμως και οι Γερμανοί πολιτικοί ανησυχούν. Eνδεικτική είναι η αναφορά του Κλάους Ρέγκλινγκ, επικεφαλής του ευρωπαϊκού μόνιμου μηχανισμού στήριξης (ESM), ο οποίος προειδοποιεί για τους «κινδύνους αστάθειας» στην Ιταλία. «Η Ιταλία υιοθέτησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις τη χρονιά που πέρασε. Μέχρι σήμερα οι αγορές έχουν αντιδράσει θετικά, ωστόσο αντέδρασαν με ανησυχία στα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας» ανέφερε ο Ρέγκλινγκ σε συνέντευξή του στην Sueddeutsche Zeitung. "Η παραμονή της Ιταλίας στην οδό των μεταρρυθμίσεων", επισήμανε, "έχει καίρια σημασία τόσο για την ίδια τη χώρα όσο και για το σύνολο της Ευρωζώνης". 
Από την πλευρά του ο Μάριο Μόντι συνεχίζει να τηρεί στάση αναμονής και να μην αποκαλύπτει τα χαρτιά του μέχρι την ψήφιση του Προϋπολογισμού. Η 21η Δεκεμβρίου θεωρείται ημέρα κομβική καθώς τότε αναμένεται να εγκριθεί από το ιταλικό Κοινοβούλιο ο νόμος σταθερότητας - στον οποίο περικλείεται ο Προϋπολογισμός - και εν συνεχεία όπως έχει ήδη ανακοινώσει ο Μόντι θα υποβάλει παραίτηση. Αν θα είναι και σημαδιακή για την ευρωπαϊκή ιστορία μένει να το δούμε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου