Εκλογολογία χωρίς τέλος

Μπορεί να είναι πολιτικά αυτοκτονικό, οικονομικά καταστροφικό και λογικά ανεξήγητο, αλλά μία από τις δημοφιλέστερες συζητήσεις των ημερών στην κουίντα του συστήματος εξουσίας έχει να κάνει με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Μάλιστα, ως πιθανή ημερομηνία ακούγεται η 3η Απριλίου, επειδή τότε λήγει το 18μηνο από τις προηγούμενες εκλογές και συνεπώς μέχρι τότε, εφόσον υπάρξει προσφυγή στις κάλπες, οι βουλευτές θα αναδειχθούν με λίστα και όχι με σταυρό, προς δόξα του αρχηγικού δικαιώματος. Η σεναριολογία αυτή, η πρόβλεψη δηλαδή ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων, έχει ως ένα βαθμό χαρακτηριστικά αυτοεκπληρούμενης προφητείας, καθώς η αστάθεια φέρνει εκλογολογία και η εκλογολογία αστάθεια.
Αν και μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές ο πρωθυπουργός μίλησε για «καθαρή τριετία», καμία απόφαση δεν φαίνεται να είναι καθαρή. Το τέταρτο χτύπημα, η καταψήφιση του νομοσχεδίου για τα εργασιακά από τον βουλευτή Βαγγέλη Παπαχρήστο, ήταν και το πιο ισχυρό. Γιατί οι Σ. Σακοράφα, Γ. Δημαράς και Β. Οικονόμου, που καταψήφισαν το μνημόνιο, δεν ανήκαν στον σκληρό πυρήνα του νεο-παπανδρεϊσμού. Αντίθετα, ο βουλευτής Πρεβέζης είναι σάρκα εκ της σαρκός του μετα-σημιτικού ΠΑΣΟΚ, με αποτέλεσμα να είναι ισχυρότερος ο πόνος από τη δική του δαγκωματιά.
Άλλωστε, στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2011 αρκετοί ήταν οι βουλευτές που κράτησαν αποστάσεις και είπαν ένα βιασμένο «ναι». Η Βάσω Παπανδρέου δεν έκρυψε τη βεβαιότητά της ότι τα νούμερα δεν βγαίνουν, ο φίλος και γιατρός του πατέρα Δημήτρης Κρεμαστινός ζήτησε σχηματισμό οικουμενικής κυβέρνησης αν η κρίση συνεχιστεί, ο Κώστας Καρτάλης, ο Έκτωρ Νασιώκας, ο Οδυσσέας Βουδούρης κ.ά. άφησαν σαφώς να φανεί η δυσθυμία τους. Μ’ αυτά και μ’ εκείνα, γίνεται όλο και πιο προφανής η δυσκολία διατήρησης εσωκομματικής τάξης και πειθαρχίας.

Εύφλεκτες περιοχές
Δεν είναι αυτονόητη πλέον ούτε η ενδοκυβερνητική ειρήνη. Στην τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, με αφορμή την προώθηση του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων, η Άννα Διαμαντοπούλου και ο Χάρης Καστανίδης ζήτησαν από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου καλύτερη και εγκαιρότερη ενημέρωση. Και οι δύο ανήκουν στους υπουργούς που έχουν στηρίξει τις κεντρικές κυβερνητικές επιλογές, ενώ έχουν αποφύγει να δημιουργήσουν θερμά μέτωπα στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Για το λόγο αυτό η «ανταρσία» τους αξιολογείται ως ιδιαίτερα σοβαρή και ως προμήνυμα διαρκούς ενδοκυβερνητικής αναστάτωσης, εφόσον συνεχιστεί το ίδιο χαοτικό μοντέλο λειτουργίας. Η αναβολή της κατάθεσης του νομοσχεδίου για τα κλειστά επαγγέλματα (αρχές Ιανουαρίου) αποτελεί απόδειξη πολιτικής αδυναμίας. Μία αναγκαία διαρθρωτική αλλαγή καθυστερεί προκειμένου να γίνει διαβούλευση με επαγγελματικές ομάδες, από εκείνες στις οποίες δίνει ιδιαίτερη σημασία το βουλευτικό σώμα. Κι αυτό, ενώ ψηφίστηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος το νομοσχέδιο-οδοστρωτήρας για την επιχειρησιακή σύμβαση, που ανατρέπει δικαιώματα εκατό χρόνων και καταλύει τον εργασιακό πολιτισμό.

Άδηλο μέλλον
Η εσωκομματική φαγούρα δεν είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο εντείνονται οι εκτιμήσεις για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Η εξυγίανση των ΔΕΚΟ φέρνει το ΠΑΣΟΚ αντιμέτωπο με τον εαυτό του, με ισχυρές πράσινες συντεχνίες και την παραδοσιακή εκλογική του πελατεία. Για το λόγο αυτό η διαχείριση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη, όπως όλοι διαπίστωσαν, υποφέροντας για δύο εβδομάδες από την απεργία στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Άλλωστε η επίθεση στους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, μέσω της επιχειρησιακής σύμβασης, αποξενώνει το κυβερνών κόμμα από την κοινωνική πλειοψηφία, που διαπιστώνει ότι όχι απλώς λεφτά δεν υπάρχουν, αλλά και τα 740 μηνιαίως σε λίγο θα θεωρούνται προνόμιο. Το ξύλο που έφαγε ο Κωστής Χατζηδάκης από διαδηλωτές χωρίς κουκούλα και αντιεξουσιαστικές ιδέες έπεισαν ακόμη και τους αισιόδοξους ότι τα πράγματα έχουν αγριέψει πολύ, ότι η αποφυγή της καθολικής απώλειας ελέγχου είναι απλώς θέμα τύχης και ότι ένα λάθος βήμα αρκεί για να χαθεί η ισορροπία του συστήματος.

Σενάρια οικουμενικής
Επαγγελματίες των δημοσκοπήσεων, μιλώντας στην «F.S.», βεβαιώνουν ότι η φθορά αγγίζει πλέον τον ίδιο τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και θεωρούν ότι είναι θέμα λίγου χρόνου να επισημοποιηθεί η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, παρόλο που αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας δεν φαίνεται ή δεν υπάρχει. Είναι αυτός ένας ακόμη λόγος για τον οποίο, κατά συγκλίνουσες εκτιμήσεις, ο πρωθυπουργός έχει τάσεις φυγής και θα διευκολυνόταν εάν παρέδιδε την εξουσία σε μια κυβέρνηση εθνικής ανάγκης με επικεφαλής ένα πρόσωπο με τα χαρακτηριστικά του Λουκά Παπαδήμου. Σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, σε περίπτωση πρόωρων εκλογών, με το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα αλλά μόλις τέσσερις μονάδες μπροστά από τη ΝΔ (37%-33%, για παράδειγμα), με όλα τα άλλα κόμματα στην ίσαλο γραμμή και μόνο με το ΚΚΕ ενισχυμένο, θα είναι εύλογη η προοπτική δημιουργίας συγκυβέρνησης. Μια τέτοια πρόταση θα δίχαζε τη ΝΔ, προκαλώντας ενδεχομένως ακόμα μία διάσπαση, καθώς –με τα μέχρι στιγμής δεδομένα– ο Αντώνης Σαμαράς θα έλεγε «όχι», αλλά κάποιοι θα έλεγαν «ναι» για το καλό του τόπου και με το βλέμμα σε υπουργική καρέκλα. Η εικοτολογία σχετικά με τη δημιουργία οικουμενικής κυβέρνησης συνδέεται ευθέως με την πιθανή αναδιάθρωση χρέους, μετά την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των ελληνικών δανείων (το Φεβρουάριο, εκτός απροόπτου). Τότε, όπως προβλέπουν οι ειδήμονες των προβλέψεων, θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι και ό,τι συμβαίνει σήμερα θα γίνει ανακουφιστική ανάμνηση.
Κάτι τρέχει στο Αιγαίο
Όσο κι αν ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών διαψεύδουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συνεκμετάλλευσης πετρελαϊκών κοιτασμάτων στο Αιγαίο, όλο και περισσότεροι στους κόλπους της ελληνικής διπλωματίας πιστεύουν ότι προωθείται ένας τέτοιος σχεδιασμός. Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Επικρατείας Μπαγίς για «πενήντα-πενήντα» και οι αποκαλύψεις του υπουργού Εξωτερικών Νταβούτογλου για «μπίζνες στο Αιγαίο» που «έχουν ήδη ξεκινήσει», όπως χαρακτηριστικά είπε, εκθέτουν την κυβέρνηση και επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις κατά τις οποίες κάτι τρέχει στην αθέατη πλευρά των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Αίσθηση προκάλεσε η αναφορά στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου για τη «Σύσταση φορέα για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων», κατά την οποία το 1/3 της ετήσιας κατανάλωσης πετρελαίου της Ελλάδας μπορεί να καλυφθεί από εγχώρια κοιτάσματα. Η Κυπριακή Δημοκρατία υπέγραψε συμφωνία με το Ισραήλ για τον καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Άγκυρας και δηλώνοντας την πρόθεσή της να προχωρήσει άμεσα σε εξορύξεις. Η ελληνική πλευρά –λόγω φοβικών συνδρόμων– δεν ακολουθεί ανάλογη στρατηγική, αλλά –σύμφωνα με πληροφορίες που δεν επιβεβαιώνονται επισήμως– βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την άλλη πλευρά για κλιμακωτή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, εναρμόνιση του εναέριου χώρου και καθορισμό υφαλοκρηπίδας με την εξαίρεση του Καστελόριζου. Στην Τουρκία θα πραγματοποιηθούν εκλογές τον Ιούνιο. Συνεπώς ό,τι είναι να γίνει θα γίνει πριν από την άνοιξη. Εκτός αν προηγηθούν εκλογές στην Ελλάδα, οπότε...