Να έλθετε στο κελί μου, στο Νέο Ψυχικό, είναι το πιο κατάλληλο μέρος να μιλήσουμε! Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, στα 81 του χρόνια... , μιλά σαν αρχαίος έφηβος: ζωηρά, με φρεσκάδα, με αμεσότητα και διαύγεια, με βαθιά ευγένεια.
Στον λόγο του και στη συμπεριφορά του ενσωματώνει παλαιότατες αρετές ανθρωπότυπων σχεδόν λησμονημένων σήμερα, τη λεπτότητα του αριστοκράτη του πνεύματος, την ταπεινότητα του λευίτη, την ανυπόκριτη ψυχική θέρμη του αφιερωμένου σε έργα αγάπης.
Αυτές οι αρετές, συγκεντρωμένες σε ένα πρόσωπο, κι αυτή η εκπεμπόμενη αύρα έχουν κάνει τον Αναστάσιο τον πιο αγαπητό ίσως και σεβαστό κληρικό στην Ελλάδα, μεταξύ πιστών και μη πιστών.
Το κελί του Αρχιεπισκόπου είναι πράγματι κελί. Ενα συνηθισμένο μικρό διαμέρισμα σε πολυκατοικία του '70.
Το μεγάλο δωμάτιο εξυπηρετεί σαν γραφείο και καθιστικό, ενώ το μικρό σαν κοιτώνας και παρεκκλήσιο: ένα ασκητικό κρεβάτι και το προσευχητάρι. Είναι n παρηγοριά και η δύναμη... σχολιάζει.
Στη μικροσκοπική κουζίνα, το τραπεζάκι χωράει ένα μόνο πρόσωπο για γεύμα. Η ζωή του είναι μια ιστορία προσφοράς. Είναι και ιστορία μελέτης και συγγραφής, αλλά κυρίως προσφοράς, ανιδιοτελούς εργασίας, μετάδοσης, δοσίματος.
Παλιοί του γνώριμοι τον περιγράφουν ως άριστο, από παιδί. Άριστος στο γυμνάσιο, στο πανεπιστήμιο, στον στρατό, στα κατηχητικά, στο κήρυγμα, στην ιεροσύνη, στην ιεραποστολή, στον διεκκλη σιαστικό διάλογο.
Ο ίδιος το εξηγεί πιο απλά: Ήμουν άριστος στο σχολείο για να απαλλάσσομαι από τα δίδακτρα... . Έτσι απλά μιλάει και για τα πιο σύνθετα, για την ετερότητα, την αγάπη, την Ευρώπη, τον φονταμενταλισμό, την εκκοσμίκευση, την Κατοχή, τη διεθνή και την ελληνική κρίση.
Αυτό είναι το χάρισμά του. φεύγοντας με ξεπροβόδισε o ίδιος ώς την αυλόθυρα, περίμενε να απομακρυνθώ μες στον χιονιά, έβλεπα το πρόσωπό τσυ πίσω από το τζάμι, να με χαιρετά, γελαστό, πράο, κι ένιωθα κι εγώ πράος, γαλήνιος, σαν να μου είχε μεταδώσει αχτίδες από τα δικά τσυ χαρίσματα. Ακούω πάντα τη φωνή του.
Η ζωή
Σκέφτομαι τι πέρασε η γενιά των γονιών μου. Ο πατέρας μου άρχισε τη ζωή του στην Πρέβεζα. Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο πήγε εθελοντής, πολέμησε στο Κιλκίς Λαχανά, τραυματίστηκε.
Έχυσε την περιουσία του, κατέβηκε στον Πειραιά με μια μαούνα που είχε. Οι προηγούμενες γενιές άντεξαν σε πολύ μεγαλύτερες δοκιμασίες, και δεν είχαν καν διέξοδο.
Θυμάμαι στην Κατοχή, εγώ, παιδάκι, έπρεπε να πάω να πάρω το συσσίτιο, και μου έδινε η μητέρα μου λίγες σταφίδες για τον δρόμο, μετρούσα τις σταφίδες και έτρωγα μια σε κάθε γωνία... Πήγαινα και έφερνα το πλιγούρι του συσσιτίου για να φάει ο αδελφός μου, που είχε γυρίσει από το μέτωπο, και διάβαζε να δώσει στη Νομική.
Εγώ καθόμουν σε μια γωνιά και φρόντιζα το μαγκάλι. Τη νύχτα ακούγαμε στους δρόμους της Κυψέλης:
"Πεινάω, καλές μου κυρίες!" Κι αμέσως μετά, ένα γδούπο, κι ήξερες ότι αυτός ο άνθρωπος τέλειωσε...
Ετσι άρχισα να αντιλαμβάνομαι τη ζωή στα εφηβικά μου χρόνια, σε μια σκληρότητα, και στην ανάγκη να παλέψουμε, να μην υποκύψουμε. Και νομίζω εκείνη η γενιά έδωσε ανθρώπους με πολλές ανησυχίες και δημιουργικότητα.
Η κρίση
Τι είδους δοκιμασία μάς βρίσκει τώρα Είναι κρίση πνευματική, κρίση αξιών. Και όχι αορίστως κάποιων αξιών. Αδυνάτισε n πίστη, αδυνάτισε η ελπίδα, αδυνάτισε η αγάπη.
Μια πυκνή περίληψη της σημερινής κοινωνίας είναι ο στίχος του Ελιοτ: Πού είσαι σοφία που σε χάσαμε στη γνώση και πού είσαι γνώση που σε χάσαμε στην πληροφόρηση...
Στα βιβλικά κείμενα υπάρχουν ρήσεις, όπως "αρχή σοφίας, φόβος Κυρίου". Αυτό σχετίζεται με την ταπείνωση, με την αίσθηση ορίων, αυτό είναι σοφία. Αυτό λείπει τούτη τη στιγμή. Ας θυμηθούμε τον Ντοστογιέφσκι: "Αφού δεν υπάρχει Θεός, όλα επιτρέπονται".
Έχει θεοποιηθεί το άτομο, το κάθε μικρό άτομο και η μικρή του αλήθεια. Και n μικρή του εξουσία, την οποία μόλις την αποκτήσει, σπεύδει να την ασκήσει πάνω στους άλλους.
Σκέφτομαι την προβολή μιας άλλου τύπου εξουσίας, όπως γίνεται μέσα από το πρόσωπο του Χριστού: όχι n εξουσία που καταδυναστεύει, αλλά μια εξουσία που διακονεί, όχι n εξουσία που περιφρονεί και μνησικακεί, αλλά η εξουσία που συγχωρεί και κατανοεί.
Είναι ένας άλλος τύπος εξουσίας. Το παιδίον Ιησούς, με το πρωταντίκρισμα, φέρνει αυτή την άλλη αντίληψη: την εξουσία της αγάπης, όχι την αγάπη για την εξουσία .
Χριστιανοί και κομμουνιστές, κάτι ψάχναμε όλοι τότε
Ολοι οι δρόμοι ήσαν ανοιχτοί. Υπηρετούσα στο ΓΕΣ, στον ραδιοφωνικό σταθμό. Μια Μεγάλη Τρίτη ήμουν μόνος, διαβάζεται το Ευαγγέλιο κατά Ιωάννη, εκεί που συναντά ο Ιησούς τους Ελληνες: "Εάν μη ο κόκκος του σίτου πεσών εις την γην αποθάνη, αυτός μόνος μένει εάν δε αποθάνη, πολύν καρπόν φέρει".
Ηταν η αποφασιστική στιγμή για τη ζωή μας. Αυτό με έσπρωξε να ακολουθήσω την κλίση μου. Εντάχθηκα στην εκκλησία, σε μια αφιερωμένη ζωή .
Το 1960 χειροτονείται διάκονος. Αφοσιώνεται στα κατηχητικά, στους νέους, στο κήρυγμα. Το 1963 αποχωρεί από την αδελφότητα Ζωή .
To καλοκαίρι του '63 είχα αποσυρθεί στην Πάτμο, vα συλλογιστώ τι θα κάνω. Στιγμή που σε σφραγίζει. Έλεγα: Πού θα πας Αναστάσιε, στο άγνωστο. Η απάντηση ήρθε σαν ερώτηση: Σου φτάνει ο Θεός Αισθάνεσαι ότι σου ζητάει κάτι Τότε πήγαινε! Αν δεν σου φτάνει, τότε ποιος είναι ο Θεός που πιστεύεις.
«Τον Μάιο του '64 χειροτονήθηκα ιερέας. Την επόμενη ημέρα έφυγα για την Αφρική. Εκανα την πρώτη λειτουργία στην Καμπάλα...».
«Η εποχή της Κατοχής ήταν μεγάλο σχολείο, αντοχής, αλληλεγγύης, στοχασμού. Δεν είχαμε τη δυνατότητα του συστηματικού σχολείου, αλλά το μεγάλο σχολείο ήταν οι συντροφιές στην εκκλησία. Θυμάμαι τους ανθρώπους που γνώρισα: τον Θόδωρο Καρατζά, τον Χρήστο Πατρινέλη, τον Χρήστο Γιανναρά, τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, τον Μαρκαντώνη, ανθρώπους με αναζητήσεις, ψάχναμε όλοι τι είναι το καλύτερο για να ζήσουμε σωστά, και τι είναι σημαντικό να προσφέρουμε.
Υπήρχαν βεβαίως και άλλες επιδράσεις. Πολλά καλά μυαλά και καλές καρδιές συγκινήθηκαν από ένα άλλο όραμα, το σοσιαλιστικό.
Μάλιστα στο σχολείο, τα τελευταία χρόνια, είχαμε έντονες αντιθέσεις: εμείς του χριστιανικού οράματος και οι άλλοι του κομμουνιστικού οράματος.
Υπήρχε πάντα όμως αλληλοσεβασμός. Εγώ πάντα τους σεβόμουνα και τους αγαπούσα, δεν θεωρούσα ότι ανήκουν σε εχθρική παράταξη. Κάτι ψάχναμε όλοι. Μακάρι vα ξαναβρισκόμαστε τώρα, σε μεγάλη ηλικία, να ανταλλάσσαμε τις εμπειρίες μας.
Δεν είχα την ευκαιρία, λόγου χάριν, να βρεθώ τότε με τον Μίκη Θεοδωράκη ή με τον Λεωνίδα Κύρκο, ήταν μεγαλύτεροι, αλλά πάντα τους παρακολουθούσα με μεγάλη εκτίμηση.
Όλες αυτές οι νεανικές κινήσεις έχουν παρεξηγηθεί σήμερα, έχουν γίνει αντικείμενο ειρωνείας. Αλλά είχαν πολλή αλήθεια μέσα τους και πολλή αναζήτηση.
Γι' αυτό υπήρξαν έξοχες φυσιογνωμίες εκεί μέσα. Εμείς δεν είχαμε τότε άλλες δυνατότητες. Αν δεν προσχωρούσαμε στα κόμματα, ποια ήταν η άλλη δυνατότητα .
Η συνάντηση Το γεύμα στρώνεται στο τραπεζάκι του καθιστικού. Τραπεζαρία δεν υπάρχει στο κελί. Μόνο βιβλία, πολλά βιβλία έως την οροφή, δίσκοι, φωτογραφίες (εδώ η μητέρα μας, όταν χειροτονήθηκα επίσκοπος).
Πριν από το γεύμα, προσευχή. Σε όλη την πολύωρη συνάντηση, ο Αναστάσιος αδιάκοπα προσφέρει, ένα έδεσμα, ένα ποτήρι νερό, νοιάζεται, φροντίζει, προσφωνεί τον συνομιλητή με το μικρό του όνομα, τρυφερά και σεβαστικά.
Τα φαγητά τα φρόντισε η αδελφή μου, είναι μεγαλύτερη, 91 ετών .
Σπανακόπιτα, χταπόδι ξιδάτο, βακαλάος, καροτοσαλάτα, λίγο λευκό κρασί, φρούτα. Δοκιμάστε και αυτό, τώρα που είναι ζεστό... Το τραπεζάκι βεβαίως δεν βολεύει... . Ολα βολεύουν. Ολα εκπέμπουν φινέτσα, απλότητα, φως.
http://www.romfea.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=6809:--l------r&catid=13
Αναρτήθηκε από tromaktiko
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου